Kettingreactie
Ontdek hoe de kleur van rode kool verandert in een kettingreactie met verschillende spullen uit de keuken.
Wat heb je nodig?
- 5 glazen
- Stift
- 4 Eetlepels
- Rodekoolsap
- Theelepel
- Water
- Citroensap
- Baksoda (baking soda)
- Schoonmaak- of natuurazijn
- Ammonia (VOORZICHTIG! Irriteert ogen en neus)
- Volwassene
Rodekoolsap maak je zelf met het proefje Maak rodekoolsap
Wat moet je doen?Kettingreactie
1

1
Nummer de glazen 1 t/m 5.
Doe 2 eetlepels rodekoolsap 2 eetlepels water in glas 1.
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Kettingreactie
2

2
Vul de anderen glazen als volgt.
Glas 2: 2 eetlepels citroensap.
Glas 3: 2 eetlepels azijn ,
Glas 4: halve theelepel baksoda
Glas 5: 1 eetlepel ammonia, vraag hulp aan een volwassene
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Kettingreactie
3

3
Giet de inhoud van glas 1 bij glas 2. Wat zie je gebeuren?
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Kettingreactie
4

4
Ga nu door en giet nu langzaam de inhoud van glas 2 in glas 3, daarna glas 3 bij glas 4 en als laatste glas 4 bij glas 5. Wat zie je in ieder glas gebeuren?
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Kettingreactie
5

5
Doe nu 4 eetlepels van glas 5 weer in glas 1 en gooi de rest van glas 5 in de gootsteen.
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Kettingreactie
6

6
Vul de glazen 2 t/m 5 weer zoals in stap 2 en doe stap 3 en 4 nogmaals. Wat zie je nu in ieder glas gebeuren?
Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.
Wat gebeurt er?
Een kettingreactie is een keten van reacties waarbij een stof ontstaat in de eerste reactie en reageert in de volgende reactie.
De kleurstof in rode kool is heel bijzonder: de kleurstof kan van kleur veranderen. Het rodekoolsap is paarsblauw, maar in een zure vloeistof wordt de kleurstof rozerood. Basisch is het tegenovergestelde van zuur. In een basische vloeistof wordt het rodekoolsap groen/blauw.
Tijdens deze kettingreactie vinden vier verschillende reacties plaats:
- Als je de eerste beker bij de tweede doet wordt het rodekoolsap rood. Dit komt doordat citroensap zuur is en rodekoolsap een in zure vloeistof rood kleurt.
- Wanneer je de tweede beker vervolgens bij de derde beker doet wordt de vloeistof licht rood. Door het toevoegen van de azijn is de vloeistof nog zuurder geworden.
- In de vierde beker reageert de zure vloeistof met de baksoda en ontstaat er een gas. Daardoor gaat de oplossing bruisen. Het gas dat ontstaat noemen we koolstofdioxide (CO2). Dit gas zit ook in de lucht en in frisdrank.
Ook kleurt de rode koolsap na het bruisen weer paars. Dat komt doordat de azijn en citroensap, het zuur, reageert met de baksoda, een base, en de oplossing weer neutraal wordt. Dus niet zuur en niet basisch.
- In de vijfde beker kleurt de rodekoolsap blauw. Dit komt doordat ammonia een basische vloeistof en rodekoolsap in een basische vloeistof blauw/groen kleurt.
De bovenstaande reacties vinden opnieuw plaats als je de stappen opnieuw doet. Je ziet dan aan de kleur van de rodekool of de oplossing zuur, neutraal of basisch is.
Een kleurstof die van kleur verandert door een zure of basische vloeistof noemen scheikundigen indicatoren. Met een indicator kunnen we zien hoe zuur of basisch een vloeistof is. Hoe zuur of basisch een stof is wordt aangegeven met de pH-waarde. Zie de afbeelding hieronder welke kleur rodekoolsap heeft bij verschillende pH-waarden.

Uiteraard is door C3 veel zorg aan dit proefje besteed. Centrum JongerenCommunicatie Chemie aanvaardt echter geen aansprakelijkheid voor schade die eventueel is ontstaan bij het uitvoeren van deze proef. Bekijk ook de pagina
Veiligheid voor meer informatie over het veilig werken met proefjes.