Hoe werkt zeep?

In dit practicum onderzoeken leerlingen drie soorten zeep (shampoo, wasmiddel en douchegel) zonder te weten om welk product het gaat. Door te kijken naar schuimvorming, pH en hoe het product aanvoelt, ontdekken zij dat niet alle zepen hetzelfde zijn en dat de (moleculaire) eigenschappen bepalen waarvoor een product geschikt is.

Leerlingen leren objectief waarnemen, vergelijken en conclusies trekken op basis van meetgegevens. Tegelijk ervaren zij dat scheikunde niet alleen in een laboratorium plaatsvindt, maar ook gewoon in de keuken, badkamer en wasruimte.

Dit practicum is ontwikkeld in samenwerking met

Overzicht practicum

Leerdoelen

• Leerlingen leren objectief waarnemen en vergelijken.
• Leerlingen leren conclusies trekken op basis van meetgegevens.
• Leerlingen leren dat verschillende producten verschillende eigenschappen hebben. Dat maakt ze geschikt voor een bepaalde toepassing.

Benodigdheden per groepje

• 3 bekerglazen 100 mL of 3 maatcilinders 25 mL
• 3 bekerglazen, genummerd A, B en C met:
  • Douchegel (of shampoo of handzeep)
  • Afwasmiddel
  • Vloeibaar wasmiddel
• Liniaal
• 3 rietjes
• 3 pipetten
• 3 strookjes pH-papier
• 1 bekerglas 1000 mL voor het afval
• Werkblad leerlingen, gelamineerd
• Whiteboardstift voor aantekeningen

Veiligheidsmaatregelen

• Dit practicum moet worden uitgevoerd in een geschikte practicumruimte onder toezicht van een docent of toa.
• Er moet een labjas en veiligheidsbril worden gedragen. Sieraden moeten worden afgedaan en lange haren moeten in een staart.
• Bij de schuimtest: Leerlingen blazen alleen door het rietje, nooit zuigen. Iedere leerling krijgt een eigen rietje. Spoel zeepspatten direct met water uit de ogen. De gebruikte materialen zijn bij normaal gebruik niet gevaarlijk of giftig.

Handleiding en werkbladen

Download met de knoppen de uitgebreide docentenhandleiding en de werkbladen voor leerlingen. De docentenhandleiding is alleen te downloaden wanneer er is ingelogd.