Potjes zonder label

In dit scheikundepracticum voeren leerlingen een stoffenonderzoek uit naar 12 potjes met onbekende stoffen. Ze weten welke 12 stoffen mogelijk aanwezig zijn, maar moeten zelf achterhalen welke stof in welk potje zit. Hiervoor ontwerpen ze een eigen onderzoeksplan om de stoffen systematisch te identificeren.

Dit practicum was onderdeel van de eindronde van de EOES in 2020-2021. Ga naar EOES voor meer informatie.
Dit practicum is ontwikkeld door: 

Overzicht practicum

Leerdoelen

• Leerling kan stofeigenschappen herkennen en onderzoeken
• Leerling kan een werkplan opstellen
• Leerling kan theoretische kennis toepassen in dit practicum

Benodigdheden per groepje

• 14 genummerde glazen monsterpotjes met ongeveer 50 mL (vloei)stoffen. Op alfabetische volgorde:
  • 1. benzoëzuur
    2. benzoëzuur opgelost in ethanol
    3. benzofenon
    4. benzofenon opgelost in ethanol
    5. calciumchloride
    6. kalkwater
    7. krijt
    8. natriumsulfaatoplossing
    9. natronloog (0,1 mol/L)
    10. salmiak
    11. soda
    12. suikeroplossing
    13. zilvernitraatoplossing
    14. zwavelzuuroplossing (0,1 mol/L)
• batterij (9V)
• capillairen
• chemiekaarten voor benzoëzuur en benzofenon
• driepoot met gaasje
• elektrodes (één van zink (zinklint) en één van koper (koperdraad))
• flesje met 96% ethanol
• gasbrander
• jampot (ontwikkelkamer) met loopvloeistof (50-50 vol-% mengsel van ethylacetaat en heptaan)
• keukenrol
• krokodillenklemmetjes (4 stuks)
• kroezentang
• lampje in een fitting met aansluitpunten
• lucifers of aansteker
• pasteurpipetten (5 stuks)
• porseleinen kroesje
• reageerbuisrekje en reageerbuizen
• rietje
• roerstaafje
• (micro)spatel
• spuitfles met (gedestilleerd) water
• stift
• thermometer
• TLC-plaatje
• verbindingsdraden (3)
• multimeter
• watten
• universeel indicatorpapier

Veiligheidsmaatregelen

• Dit practicum moet worden uitgevoerd in een geschikte practicumruimte onder toezicht van een docent of TOA.
• Er moet een labjas en veiligheidsbril worden gedragen. Sieraden moeten uit worden gedaan en lange haren moeten in een staart.
• Bij dit practicum wordt er met chemicaliën gewerkt. Volg de interne procedure voor het verwerken van het gemaakte afval goed op.

Handleiding en werkbladen

Download met de knoppen de uitgebreide docentenhandleiding en de werkbladen voor leerlingen. De docentenhandleiding is alleen te downloaden wanneer er is ingelogd.